Tilroor ë kuɛt kɔ̈k acie ye gam

Na ye yïn ye tïŋ ka ye tilroor ë kuɛt kɔ̈k ya yök, buɔ̈ɔ̈I ka män, dun ë gum; jaamë nhial

Na ye yïn raan cï ɛ̈k ë tilroor ë kuɛt kɔ̈k ya yök

  • na cï yïn riɛ̈ŋ tɔŋ ka riääc ë tɔŋ bï luɔ̈I, cɔl bolïth.
    • Në kërilic cï tuɔ̈l yic ka kërɛ̈ɛ̈c kɔc, cɔl Triple Zero (000) ku thiëc bolïth
    • na kɔɔr yïn kuɔɔny ë bolïth, kua acïn kërilic emïtöŋë, cɔl Police Assistance Line (Laany ë Kuɔɔny ë Bolïth) (131 444).
  • Na cïn tɔŋ cï mat thïn, ku na ye ciɛ̈n kërɛɛc tɔ̈ thïn bï looi ëkɛyɛ, yïn adhil ba kɛ̈ cï tuɔ̈l luɔ̈ɔ̈I nhom ë guɔ̈pdu = ba lueel kekë raan ka kɔc looi tɔ̈ thïn.
  • Na kën jam duɔ̈n ë röt kë looi rɔt thöl, ka ye yïn rɔt yök ke cie lëu ba looi, yïn alëu ba dhulum looi tënë Australian Human Rights Commission (AHRC) (Akutnhom de kɔc Australia ye Yic ë Raan kuanycök).

Riɛl ë kɔc daai

Të cï kɔc daai ë tilroor ya jiɛɛm nhial ke man kë, kän abï raan cï wɛ̈l kɔc nyïn looi ke cï kuɔny, ku alëu bï raan til kɔc roor cɔk adhuk tak në tëdɛn ye kek tɛɛk thïn. Dun ë rɔt tɛ̈ɛ̈u tënɔŋ kɛ̈rɛɛc yök. Kua NA ciɛ̈n kërɛɛc yök bï looi ëkɛyɛ, jaamë nhial ku kääcë kekë raan tilroor. Akut cï kuɔɔny puɔlic alëu bï riɛl arët.

Na cï yïn tɛ̈k ë tilroor tïŋ yïn alëu ba:

  • Jaamë nhial — caal ë ɣeer keye tilroor, cɔk anyic raan looi lɔn cien yen ye gam
  • Kuɔɔny ë raan yen til —kääc ë raan cï wɛ̈l yaang lɔ̈ɔ̈m ku thiëc kek na puɔl kë
  • Lööm anyooth kɛ̈ŋ — thur kë loor rɔt në puun du yic, dɔm thura yen looi kërac ku luɔ̈ɔ̈pë tënë kɔc ë löŋ

Australian Human Rights Commission (Akutnhom de kɔc Australia ye Yic ë Raan kuanycök). anɔŋ kuɛr ëte ye luɔ̈i kɛ̈ŋ tënë kɔc daai, kɛ̈ny ë https://itstopswithme.humanrights.gov.au/respond-racism

Tilroor ë kuɛt kɔ̈k ku yithku

Në Australia yic yen awɛ̈c në löŋic ba kɛ̈ŋ ya looi ë juääc yic në kuer atekthon ca yääu në kuat, cït, baai ka të bïï raan ka akut ë kɔc thïn kɔ̈u yen lëu bï raan dɔ̈ raac puɔ̈u, lɛ̈t, yɔ̈rguɔ̈p ka riɛ̈ɛ̈c. Tɛ̈k ëtë ye luɔ̈i kɛ̈ŋ kän aye tɛ̈ɛ̈kic keye män ë kuɛt kɔ̈k

Cït mɛn män ë kuɛt kɔ̈k alëu bï naŋ:

  • tilroor cï gɔ̈t ë ineternet yic ye kɔc kɔ̈k rac puɔ̈th, nɔŋiic ɣän akutnhïïm yenë teer thïn, ɣän yenë gɔ̈t thïn, ɣän yenë ke röt nyic thïn ku ɣän yenë ke bïdooth rɔm thïn
  • tilroor cï gɔ̈t ka thuraa ye kɔc kɔ̈k rac puɔ̈th në kë cï gät aɣeer cïtmɛn de awɛ̈reŋ ë ciɛɛl de wël yam, magadhën ka awɛ̈rak yenë kë looi luɛɛl thïn.
  • tilroor ë jam de wɛl rɛc kɔ̈k puɔ̈th në thää cï juääc ye nhom kut
  • tilroor cï gɔ̈t ye lɛ̈ɛ̈t në ɣän ye juääc ke rɔ̈m, cït adukän, ɣän ë luɔi, täi yic, ka yenël ke cath ku thukulic
  • tilroor cï gɔ̈t ye lɛ̈ɛ̈t në ɣän ë pol ë kɔc ë pol, kɔc daai, kɔc ëke puɔ̈ɔ̈c ku kɔc muk mɛ̈ktääp.

Löŋ akɔɔr bï yic yenë jam ë nhomlääu (‘nhomlääu ë jam’) ku yic de rëër keyï lääu tënë män ë kuɛt. Löŋ ee ka böth käk lueel lɔn ye kek awɛc ë löŋic na yeke “looi apuɔth ku puɔ̈n lɔcar”.

Tilroor ë kuɛt kɔ̈k ee tuɔ̈l na cï raan luɔ̈I yaaŋ ke cie thööŋ ë nhom kekë raan d thööŋ kek në wɛ̈t yen raan ë kuat dɔ̈, cït, kuan bëëi yïn, pandɔ̈ ka raan ë kɔc lik ka nɔŋ kɔ̈u bɛ̈n pandɔ̈. cïtmɛn, yen alëu bï ya ‘tilroor kënë tɔ̈ɔ̈u kɔ̈I’ na raan muk jur ë ɣööt yic roor kuec bi baai juɔ̈ric raan në wɛ̈t ye yen raan ë kuat dɔ̈ ka wɛ̈t ë cïn ë dɛ̈l.

Tilroor ë kuɛt kɔ̈k ee tuɔ̈l aya të nɔŋ yen löŋ ka ajuiɛɛr ë luɔi cï tääu piny yen thöŋnhom tënë raan abɛ̈n kua anɔŋic yaaŋ tënë kɔc ke kuat töŋ wɛ̈t yen raan ë kuat dɔ̈, cït, kuan bëëi yïn, pandɔ̈ ka raan ë kɔc lik ka nɔŋ kɔ̈u bɛ̈n pandɔ̈. Kän aye cɔɔl ‘tilroor cï tɔ̈ɔ̈u kɔ̈u’. cïtmɛn, yen alëu bï ya tilroor cï tɔ̈ɔ̈u kɔ̈u na ye të lueel akutnhom cï luɔ̈ɔ̈I yen ɣan kɔc cï luɔ̈ɔ̈I acie dhil bïk ya cieŋ akum ë nhom ka kɔ̈k yen ëke nhïïm kum ë luɔi yic, cïmɛn lëu bï naŋ yaaŋ tɔ̈ thïn tënë kɔc lik ë kuɛt kɔ̈k.

Na ye yïn tilroor ë kuɛt kɔ̈k yök ka män yïn alëu ba dhulum looi tënë Australian Human Rights Commission (Akutnhom de kɔc Australia ye Yic ë Raan kuanycök). Kuer ë të ye luɔ̈I dhulum apuɔlic, acïn wëu ye kɔɔr thïn ku tuum kɛ̈ŋ abɛ̈n.

Të bïnë dhulum cuat thïn tënë Australian Human Rights Commission( Akutnhom de kɔc Australia ye Yic ë Raan kuanycök), kɛ̈ny ë www.humanrights.gov.au/complaints

National Information Service ( konykony ë lëk baai abɛ̈n)

Konykony ë lëk baai abɛ̈n de Akutnhom de kɔc Australia ye Yith ë Raan kuanycök ee lëk gam ku tooc kɔc kɔɔr kuɔɔny , manɛ̈thɛ̈maa ku kɔc cï kɔc luɔ̈ɔ̈I në biäk de yith ë kɔc ku tilroor . Kuɔny kän acïn wëu yeke nyaai ku ee kë nyic ŋɛk yetök.

Konykony ë lëk baai abɛ̈n alëu :

  • yïn yiɛ̈k lëk në biäk de yithku ku kɛ̈k ë yenhdu në löŋ de yith ë raan matbaai nhom abɛ̈n ku löŋ ë jaai de tilroor.
  • laaric lɔn lëu bï yïn dhulum looi tënë akutnhom ka të bïnë löŋ luɔɔi thïn në kë loi rɔt tënë.
  • yïn gam ë lëk në biäk de të yenë dhulum luɔɔi thïn, dhuk dhulum nhom ka luɔ̈ɔ̈ië kɛ̈k ë tilroor
  • tooc yïn tënë manɛ̈thɛ̈am dɔ̈ kek lëu bïk yïn kony

Alim ba muknhom lɔn dɛ̈k NIS acie lëu bï yïn yiɛ̈k luup ë nhom de löŋ.

Yïn alëu ba NIS yuɔ̈p në :

Translating and Interpreting Service (Konykony ke Gɛ̈r awɛ̈rak ku Wɛ̈r ë thok)

Translating and Interpreting Service (TIS National) (konykony ke gɛ̈r awɛ̈rak ku wɛ̈r ë thok (TIS National) ee kuɔɔny de wɛ̈r ë thok tënë kɔc cie jam ë English. konykony juɛ̈c ke TIS National acïn wëu yeke thiëëc tënë kɔc cie ë English.

Counselling and Mental Health Wellbeing (Jiɛ̈ɛ̈m ë nhom ku pialgup në tuɛny ë dhurup)

Kuɔɔny ë yam de 24/7 ë konykony cï juiir bï kɔc kony në thää de tuaany ë COVID-19 kuany baai yic atɔ̈ të cïn wëu yeke thiëëc tënë kɔc Australia abɛ̈n,

Lon ë kuɔɔny alëu bï yök në kuer de webthiaat https://coronavirus.beyondblue.org.au/

FNë kërilic loi rɔt tënë ŋɛk ku kuɔɔny de pialgup në tuaany ë dhurup yïn alëu ba Beyond Blue yuɔ̈p në 1800 512 348 ka Lifeline në 13 11 14 ë kuat thää.

Laany ë kuɔɔny ë mïthkor ee kuɔɔny cienë wëu ye thiëëc tënë riɛ̈nythi ë run 5 lɔ 25. mïthkor, mïththii ku riɛ̈nythi cï dït alëu bïk cöt ë 1800 551 800 në kuat ë thaa.