Informazzjoni ħażina u veritajiet dwar il-Coronavirus (COVID-19)

ĦRAFA: Int tista' tikkura l-coronavirus bl-antibijotiċi jew mediċini ta' kontra l-malarja

FATTI: Sa issa ma hemmx vaċċin jew kura għal-coronavirus.

Ir-riċerkaturi madwar id-dinja qed jaħdmu iebes biex jiżviluppaw vaċċin għal virus.  Bħalissa hemm numru ta' kandidati għall-vaċċin fl-istadju klinikali. Madankollu, ma nafux kemm ser jieħu żmien l-iżvilupp tal-vaċċin.

Ir-riċerkaturi qed jinvestigaw ukoll l-użu ta' mediċini ġodda u li diġà  jeżistu li jistgħu jgħinu fil-kura tal-coronavirus. Pereżempju, mediċina anti-virali magħrufa bħala remdesivir, irċeviet approvazzjoni temporali fl-Awstralja biex tikkura persuni li għandhom COVID-19 severa. Mediċini oħra li qed jiġu investigati jinkludu kura għal artrite, malarja u HIV. Dawn il-mediċini mhux ser ifejqu l-coronavirus, imma għandhom mnejn inaqqsu n-numru ta' persuni li jimbokkaw il-virus u s-severità tal-każi.

Hu importanti, allura, li tipproteġi lilek innifsek billi tipprattika iġjene tajba tal-idejn u respiratorja, żomm id-distanzjar fiżiku, oqgħod id-dar u ara li tkun ittestjat jekk tħossok ma tiflaħx, u tilbes il-maskra jekk tkun f'post bi trażmissjoni sinifikanti komunitarja, speċjalment meta issibha bi tqila li tipprattika distanzjar fiżiku. 

ĦRAFA: It-tfal huma ‘kaġun kbir tat-tixrid' tal-COVID-19

FATTI: Waqt li ġeneralment hu fatt magħruf lit-tfal żgħar 'huma l-kaġun kbir tat-tixrid' tal-mikrobi, bħal influwenza, l-evidenza kurrenti tal-COVID-19 tissuġġerixxi li t-tixrid minn tifel-għal-tifel fl-iskejjel mhix komuni. Barra minn dan, ma hemm l-ebda dejta imkien fid-dinja li turi lit-tfal aktar żgħar ikkaġunaw  tixrid kbir ta' dan il-virus. Għalkemm jista' jiġri dan, l-evidenza bħalissa turi lit-tfal mhumiex il-kaġun kbir tat-tixrid tal-virus li jikkawża l-COVID-19.

ĦRAFA: L-Awstralja ma tistax tikseb biżżejjed apparat u provisti mediċi (ventilaturi, maskri, kits tal-ittesjtar)

FATTI: L-Awstalja kellha suċċess kbir għax irnexxielha tiċċattja l-kurva, li jfisser li aħna evitajna domanda akbar fuq ir-riżorsi tal-isptarijiet tagħna.

Aħna għandna ħafna apparat personali protettiv fl-Awstralja, u qed nipproduċu aktar fl-Awstralja u jitwassal fl-Awstralja il-ħin kollu.  Pereżempju, Il-Ħażna Nazzjonali Medika għad għandha ħażna tajba u ordnat aktar minn nofs biljun maskra biex jitwasslu maqsuma fuq firxa ta' żmien matul is-sena 2021.

Il-Kumitati li jagħtu pariri lil Gvern Awstraljan, inkluż il-Communicable Diseases Network Australia (In-Network tal-Mard li Jinxtered tal-Awstralja) u l-Public Health Laboratory Network, (In-Netwerk tal-Laboratorju tas-Saħħa Pubblika) jintaqgħu spiss biex jassessjaw mill-ġdid il-gwidi fuq il-bżonnijiet tal-ittestjar tal-COVID-19, biex jiżguraw li lit-ittestjar essenzjali jsir biex jissapportja r-rispons tas-saħħa pubblika tagħna għall-pandemija tal-COVID-19.

ĦRAFA: L-isptarijiet tal-Awstralja ma jkunux jistgħu ilaħħqu mad-domanda akbar minħabba l- COVID-19

FATTI: L-Awstralja kellha suċċess kbir għax irnexxielha tiċċattja l-kurva, li jfisser li aħna evitajna pressjoni akbar fuq ir-riżorsi tal-isptarijiet tagħna. L-Awstralja għandha sistema tas-saħħa tal-klassi mondjali li tinsab f'pożizzjoni tajba biex tissodisfa domanda addizzjonali matul il-pandemija COVID-19 jekk ikun hemm bżonn dan. Dan jinkludi l-kapaċità  ta' sodod addizzjonali tal-isptar, apparat mediku, provisti, staff mediku permezz ta' sħubija bejn il-Gvern Awstraljan, il-gvernijiet statali u territorjali u s-settur privat tas-saħħa.

ĦRAFA: Lockdown (Iżolament) ta' ġimgħatejn ser iwaqqaf il-firxa tal-COVID-19

FATTI: Jekk nimponu restrizzjonijiet għal ġimgħatejn jew tliet ġimgħat u mbagħad inneħħuhom u nerġgħu lura għan-normal dan mhux ser iwaqqaf it-tixrid tal-COVID-19.

Il-biċċa l-kbira tan-nies bil-COVID-19 għandhom biss sintomi ħfief jew l-ebda sintomi. Ir-riskju ta' lockdown għal ġimgħatejn biss hu li l-persuni asimptomatiċi għall-COVID-19 għandhom mnejn mingħajr ma jafu jesponu persuni oħra għall-virus meta jinfetaħ kollox wara l-lockdown.

L-aħjar mod biex tgħin fit-tnaqqis tar-ritmu tal-firxa ta' COVID-19 hu li tipprattika iġjene tajba tal-idejn u dik respiratorja, li żżomm distanzjar fiżiku, toqgħod id-dar u tara li tkun ittestjat jekk tħossok ma tiflaħx, u tilbes maskra jekk int f'żona ta' tixrid komunitarju u d-distanzjar fiżiku ma jkunx possibbli.

L-esperti tagħna tas-saħħa ser ikomplu jimmonitorjaw in-numru tal-każi ġodda kuljum fl-Awstralja u fejn qed iseħħ it-tixrid. Imbagħad huma ser jagħmlu rakkomandazzjonijiet ibbażati fuq ix-xhieda rigward liema regoli jew restrizzjonijiet ġodda hemm bżonn jidħlu fis-seħħ. Kulħadd għandu jżomm ruħu aġġornat rigward ir-restrizzjonijiet kurrenti billi jżur www.australia.gov.au.

ĦRAFA: L-ittestjar ta' kulħadd ser iwaqqaf il-firxa tal-coronavirus

FATTI: L-ittestjar ma jwaqqafx il-firxa tal-virus.

Wieħed mill-pilastri fundamentali tal-prevenzjoni u l-kontroll tal-COVID-19 hu l-ittestjar dijanostiku  fil-ħin, skalabbli u eżatt. L-ittestjar dijanostiku għandu rwol kritiku fid-definizzjoni tal-epidemoloġija tal-marda, li javża l-maniġment tal-każ u tal-kuntatt, u fl-aħħar mill-aħħar fit-tnaqqis tat-tixrid virali.

Madankollu, jekk ikollok test negattiv għal COVID-19 dan ma jfissirx li int mintix f'riskju, jew mintix ta' riskju għall-oħrajn. Int tista' tittestja negattiv għal COVID-19 wara li tkun espost għal SARS-CoV-2 (il-virus li jikkawża l-COVID-19) imma qabel ma tiżviluppa s-sintomi. Għalhekk hu importanti li tipprattika iġjene tajba u distanzjar fiżiku, u li tibqa' d-dar jekk tħossok ma tiflaħx. Dawn il-miżuri, flimkien mal-ittestjar immirat, qed jgħinu fil-prevenzjoni tat-tixrid tal-COVID-19 u mard infettiv ieħor, inaqqsu d-domanda fuq is-sistema Awstraljana tas-saħħa.

Jekk irridu nirnexxu fl-immaniġġjar tas-saħħa pubblika taż-żieda  tan-numru tal-każi u tat-tifqigħ f'reġġjun jinħtieġ li l-ittestjar ikun immirat bir-reqqa biex iwassal għall-bilanċ ġust bejn iż-żamma tal-kontrol tal-epidemija u l-protezzjoni tas-sostenibilità  tal-kapaċità  tal-laboratorju u tal-ittestjar tas-sit.

L-ittestjar mifrux tal-Awstraljani li ma jurux sintomi (asimptomatiċi) hu skoraġġut bil-qawwi. Din l-istrateġija tal-ittestjar la hi ta' min jorbot fuqha epidemjoloġikalment u l-anqas hu approċ effettiv rigward l-ispiża biex jidentifika l-firxa tal-marda. Il-Gvern Awstraljan jifhem li għandu mnejn ikun hemm rwol tal-ittestjar asimptomatiku f'kuntesti speċifiċi għall-kontrol tal-marda u għall-raġunijiet ta' sorveljanza. Dawn il-kontesti jinkludu l-issettjar tat-tfaqqigħ, popolazzjonijiet li tinsab f'riskju ogħla ta' tixrid għal żoni ta' inċidenza baxxa, popolazzjonijiet ta' riskju ogħla b'mod sinifikanti għall-espożizzjoni, u dawk li jinsabu f'ambjent ta' risjku għoli ta' tixrid li huma wkoll vulnerabbli għall-mard gravi jekk jiġu nfettati.

Il-Gvern Awstraljan jkomplu jirrakkomanda l-istrateġiji tal-ittestjar, inkluż programmi ta' skrinink fuq il-post tax-xogħol għall-persuni asimptomatiċi, jiġu żviluppati f'konsultazzjoni mal-awtoritajiet relevanti tas-saħħa pubblika u d-direttori tal-laboratorju. Dan hu biex jiżgura li l-aktar approċċi adattati u effettivi jiġi wżati. Għal aktar tagħrif dwar il-pożizzjoni tal-Gvern Awstraljan fuq l-ittestjar mifrux assimptomatiku, jekk jogħġbok ara is-sit tal-web tad-Dipartiment tas-Saħħa.

ĦRAFA: Il-kittijet tal-ittestjar mhumiex preċiżi

FATTI: Fl-Awstralja, it-testijiet tal-COVID-19 tests huma preċiżi  ħafna. Il-metodi kollha tal-ittestjar użati fl-Awstralja ġew validati b'mod komprensiv. Huma ser jibqgħu jiġu mmonitorjati mill-qrib mit-Therapeutic Goods Administration (TGA) u permezz ta' parteċipazzjoni mandatorja fil-programmi tal-assigurazzjoni tal-kwalità  li ġew żviluppati speċifikament għal SARS-CoV-2 ( il-virus li jikkawża l-COVID-19).

FL-Awstralja, l-ittestjar tar-reazzjoni katina tal-polymeras (PCR) ibbażata fil-laboratorju hu t-test li hu l-aktar prestiġġjuż li hu wżat biex jiddijanjostika l-infezzjoni akuta tas-SARS-CoV-2 f'ġismek, u għandu bżonn il-ġabra ta' kampjun respiratorju biex isir it-test. It-testijiet PCR huma sensittivi ħafna u jidentifikaw l-iżgħar biċċiet genetiċi li huma speċifiċi għal SARS-CoV-2 f'kampju respiratorju.

Kwalunkwe teknoloġija tal-ittestjar ġdida għall-Awstralja tinħtieġ assessjament b'reqqa kbira mit-TGA biex niżguraw il-kwalità  u l-fatt li tista' torbot fuq ir-riżultati u jippermetti il-provista legali tiegħu. Għal tagħrif aġġornat rigward liema testijiet tal-COVID-19 huma nklużi fuq ir-Reġistru Awstraljan tal-Prodotti Terapewtiċi, jekk jogħġbok żur il-websajt tat-TGA f': www.tga.gov.au/covid-19-test-kits-included-artg-legal-supply-australia.

ĦRAFA: Il-Coronavirus hi ċajta

FATTI: COVID-19 jirriżulta mill-coronavirus (SARS-CoV-2), li hu parti minn familja kbira ta' viruses li jistgħu jikkaġunaw infezzjonijiet respiratorji kemm fil-bnedmin kif ukoll fl-annimali. Dawn l-infezzjonijiet ivarjaw minn riħ komuni sa mard aktar serju. COVID-19 jinfirex bejn in-nies permezz ta' qtar u permezz ta' uċuħ ikkontaminati.

Fl-Awstralja, il-Victorian  Infectious Diseases Reference Laboratory (VIDRL) (fil-Laboratorju tar-Referenza tal-Mard Infettiv ta' Victoria) fil-Peter Doherty Institute for Infection and Immunity (fl-Istitut tal-Infezzjoni u tal-Immunità Peter Doherty) kien l-ewwel laboratorju barra ċ-Ċina li jżola is-SARS-CoV-2. Il-VIDRL qasam il-virus iżolat ma' laboratorji oħra Awstraljani, l-Organizzazzjoni Mondjali tas-Saħħa u pajjiżi oħra, biex jgħin fl-iżvilupp, il-validazzjoni u l-verifika tat-testijiet dijanjostiċi għal COVID-19.

L-Awstralja hi ffortunata li hi ssappportjata minn netwerk ta' esperti ta' laboratorji tal-patoloġija pubbliċi u privati bil-kapaċità u l-akkreditazzjoni xierqa biex jikxfu u jikkonfirmaw is-SARS-CoV-2. Il-kapaċità  ta' dawn il-laboratorji biex iżidu l-kapaċità  tal-ittestjar kienet essenzjali għas-suċċess tal-Awstralja biex tiċċattja l-kurva u tevita r-rati devastanti tal-infezzjoni li rajna f'pajjiżi oħra. It-tagħrif fuq in-numru ta' persuni bil-COVID-19 u n-numru ta'  mwiet mill-marda tinġabar  fl-Awstralja u minn madwar id-dinja. Id-dejta hi ppublikata kuljum mid- Dipartiment Awstraljan tas-Saħħa.

ĦRAFA: Il-maskri mhumiex effettivi u/jew mhumiex siguri.

FATTI: Il-Maskri, meta jiġu wżati ma' prekawzjonijiet oħra bħal iġjene tajba, distanzjar fiżiku, u toqgħod id-dar u tara li tkun ittestjat meta tħossok ma tiflaħx, jgħinu fit-tnaqqis tar-ritmu tal-firxa ta' COVID-19.

Bħall-biċċa l-kbira ta' virusijiet respiratorji, SARS-CoV-2 (il-virus li jikkawża COVID-19) jinfirex prinċipalement permezz ta' qtar li fih il-virus, li huma prodotti meta persuna infettata titkellem, tisgħol jew tagħtas. Il-firxa tista' sseħħ ukoll permezz ta' uċuħ ikkontaminati. Maskra tista' tintuża minn persuna b'infezzjoni virali respiratorja, inkluż COVID-19, bi jew mingħajr sintomi, biex tipproteġi oħrajn billi titnaqqas il-firxa ta' qtar respiratorji infettati. Il-maskri huma wżati minn ħaddiema tas-saħħa u tal-kura biex jipproteġu lilhom infushom meta ma jkunux jistgħu jżommu d-distanzjar fiżiku minn persuna li għandha infezzjoni respiratorja, inkluż COVID-19.

L-ilbies tal-maskra hi biss pass wieħed fit-tnaqqis tar-ritmu tal-firxa tal-COVID-19 u mhux sostitut għall-prekawzjonijiet oħra. Hu importanti li tkompli tipprattika iġjene tajba tal-idejn u respiratorja, distanzjar fiżiku, u toqgħod id-dar u tara li tkun ittestjat meta tkun ma tiflaħx.

Ma hemm l-ebda xhieda li l-ilbies ta' maskra hu perikoluż  jew li jirriżulta fi problemi bħal nuqqas ta' ossiġenu. Il-provvedituri tal-kura tas-saħħa libsu maskri għall-perjodi estiżi ta' ħin għal ħafna snin mingħajr dawn il-problemi.

 

 

Żur regolarment dan is-sit tal-web biex iżżomm ruħek informat dwar l-iżviluppi prinċipali rigward ir-rispons tal-Gvern Awstraljan rigward COVID-19.

SBS għandu wkoll firxa ta' tagħrif dwar COVID-19 fil-lingwa tiegħek. Int tista' wkoll tuża l-apps tal-telefon mowbajl u l-estenzjonijiet tal-brawżer biex tittraduċi t-tagħrif tal-gvern. Fittex wieħed li jissodisfa l-bżonnijiet tiegħek.

Biex tikseb tagħrif addizzjonali bl-Ingliż, żur www.australia.gov.au.