ብዛዕባ ኮሮና ቫይረስ/Coronavirus (COVID-19) እምነትን ዝተጋገየ መረዳእታ

ፈጠራ/MYTH: ንኮሮና ቫይረስ ብጸረ-ባክተሪያ አንቲባዮቲክ ወይኻዓ ብጸረ-ዓሶ ምሕኻም ትኽእል

እቲ ሓቒ:  ክሳዕ ሕጂ ንኮሮና ቫይረስ ክትቦት ወይኻዓ ሕክምና ከምዘየለ እዩ።

ኣብ ሙሉእ ዓለምለኸ ዘለዉ ተመራመርቲ ነቲ ቫይረስ ክታቦት ንምፍጣር ኣብ ከቢድ ሥራሕ ከምዘለዉ እዩ።   እብዚ እዋን ብዙሕ ዝተፈላለዩ ናይ ክታቦት ተመራመርቲ ናይ ክሊኒካል ሙከራ እንዳገበሩ እዮም። ይኹን እምበር ነቲ ክታቦት ንምፍጣር ክንደይ ግዘ ከምዝወስድ ኣይንፈልጥን።

ከምኡ’ውን ተመራመርቲ ንኮሮና ቫይረስ ሕክምና ክሕግዝ ዝኽእል ሓዱሽን ኣብ ቐረባ እዋን ንዝተዳለዉ ፈውሲታት ንምጥቓም እንዳርኣዩ እዩም። ንኣብነት፡ ኣብ ኣውስትራሊያ ውሽጢ ከቢድ ናይ ኮቪድ/ COVID-19 ሕማም ንዘለዎም ሰባት ንምሕካም ረምደሲቪር/remdesivir ዝተበሃለ ጸረ-ቫይራል ፈውሲታት ብግዚያዊ ተቐባልነት እረኺቡ እዩ። ብመርመራ ዝተጻረየ ካልኦት ፈውሲታት ውሽጢ ዚኻተት ናይ ረሕ ቑርጥማት፤ ዓሶን ሂችአይቪ/HIV ፈውሲታት ይኸውን። እዞም ፈውሲታት ንናይ ኮሮና ቫይረስ ኣይፍውሱን፤ የግዳስ ብናይ ቫይረስ ዝተሃዙ ሰባት ቁፅሪን ከቢድ ንዝኾነ ሕማም ርክሲታት ይቅንስ እዩ።

ስለዙይ ንባዕልኻ ንምሕላይ ጽቡቕ ናይ ኢድን ናይ መተንፈሲ ጽሬት/ ሓይጅን ምሕላው፤ ናይ ኣካል ርሕቐቲ ምሕላይን ብጥዕና ድሓን እንተዘይኾይንካ መርመራ ምግባር ከም ኡ’ውን እቲ ቫይረስ ብዝሰራጨወሉ ማሕበረሰብ ከባቢ ክትኸውን እንከሎ ብፍላይ ናይ ኣካል ርሕቐቲ ንምሕላይ ኣጸጋሚ ኣብዝኾነሉ ቦታ ናይ ኣፍን ኣፍንጫ መሸፈኒ ማስኬራ ምግባር ኣድላይ እዩ።

ፈጠራ/MYTH: ሕጻውንቲ ንለኮቪድ/ COVID-19 ቫይረስ ‘ቐንዲ መሰራጨዊ’ እዮም

እቲ ሓቒ:  ዛዓብዩ ሕጻውንቲ ብሓፈሽኡ ንጀርሚታትን ሓሰኻታት፤ ማለት ከም ኢንፍሉወንዛ ‘ቐንዲ መሰራጨዊ’ እዮን ብዝብል ዋላ ይፍለጡ እምበር ኣብዚ እዋን ዘሎ መረዳእታ ከምቲ ዘርእዮ ናይ ኮቪድ/ COVID-19 ቫይረስ በቲ ቤት ትምህርቲ ውሽጢ ሕጻውንቲ ምትሕልላፍ ዘይተለምደ እዩ። ብተወሳኺ ድማ ኣብ ዓለም ውሽጢ ዝኾነ ቦታ እዚ ቫይረስ ኣብ ሕጻውንቲ ከቢድ ለበደ ምፍጣር ዘርእይ መረዳእታ ከምዘየለ እዩ። ዋላ እዃዕ ክፍጠር እንተኺኢሉ’ውን፤ ኣብዚ እዋን ዘሎ ማስረጃ ግና ንኮቪድ/ COVID-19 ምክንያት ሕጻውንቲ ነቲ ቫይረስ ቐንዲ መሰራጨዊ ከምዘይኾኑ እዩ።

ፈጠራ/MYTH: ኣውስትራሊያ ብቘዕ ምሳርሒን ዝተማልኣ ኣቕርቦታት (ንጹሕ ኣየር መእተዊ መሳርሒታት፤ ማስኬራታት፤ ናይ መርመራ ኣቅሑት) ክትረኽብ ኣይኻኣለትን

እቲ ሓቒ:  ኣውስትራሊያ ነቲ ኣጸጋማይ ንዝኾነ ብምስትክካል ብጣዕሚ ጽቡቕ ውጽኢት ከምዘለዋ፤ እዚ’ውን ብናትና ኣስበዳለታት ዝውሰኽ ዘሎ ጸገማት ክጠፍእይ ጌሩ እዩ። 

ኣብ ኣውስትራሊያ ውሽጢ ብዙሕ ናይ ብሕታዊ መከላኸሊ መሳርሒታት ከምዝዳለዉ እሞ መብዛሕትኦም ኣውስትራሊያ ውሽጢ ዝተሰርሑን ኩልግዘ ናብ ኣውስትራሊያ ዝልኣኹ እዮም። ንኣብነት፡ ብናይ ሃገራዊ ሕክምና ንመጠባበቒ ዝተቐመጠ ብጽቡቕ ኵነታ ከምዘሎን ኣብ 2021 ዓ.ም ውሽጢ ካብ ፍርቒ ሚሊዮን ንላዕሊ ናይ ገጽ መሸፈኒ ማስኬራታት መከላኸሊ ከምዝዳለዉ እዩ።  

ንናይ ኣውስትራሊያ መንግሥቲ መማኽርቲ ኮሚቴታት፤ እዚ’ውን ኣብ ኣውስትራሊያ ተመሓላላፊ ሕማም መርበብ ኣሰራርሓን ሕዝባዊ ሓለዋ ጥዕና ላቦራቶሪ መርበብ አሰራር ዘኻተተ ብዛዕባ ኮቪድ/ COVID-19 መርመራ ምግባር ኣገዳስነት ብተደጋጋማይ ንዘሎ መምርሒ ገምጋም ብምግባር ንለበደ ኮቪድ/ COVID-19 ቫይረስ ብዝግበር ጠቓሚ ዝኾነ መርመራ ንናትና ሕዝባዊ ሓለዋ ጥዕና መልሲ ከምዝሕግዝ ንምርግጋፅ እዩ።

ፈጠራ/MYTH: ብሰንኪ ኮቪድ/COVID-19 ዝወሰኸ ሕቶ ተወሲኹ ናይ ኣውስትራሊያ ኣስበዳለታት ክወጽእዎ ኣይኻኣሉን

እቲ ሓቒ:  ኣውስትራሊያ ነቲ ለበደ ቫይረስ ኣቕጣጭኡ ብምቕያር ብጣዕሚ ከምዝተዓወተት፤ እዚ’ውን ኣብናትና ኣስበዳለታት ንዝወሰኾ ፀቕጢ ጸገም ኣወጊድናዮ ኢና። ኣውስትራሊያ ብዓለምለኸ ደረጃ ናይ ሓለዋ ጥዕና ኣሰራርሓ ሜላ ከምዘለዋ፤ እዚ’ውን ብእዋን ለበደ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ ኣድላይ ንዝኾኑ ተወሳኺ ሕቶታት ንክማላእ ብግቡእ መደብ ተቐሚጡ እዩ። በዚ ዚኻተት፤ ኣሞንጎ ኣውስትራሊያ መንግሥቲ፤ ምምሕዳር ግዝዓትን ተሪቶርይ መንግሥታት ከምኡ’ውን ናይ ግሊ ሓለዋ ጥዕና ትኻል ብሓባር ብምዃን ተወሳኺ ናይ  ኣስበዳለ ኣራት፤ ናይ ሕክምና መሳርሒታት፤ መገልገሊ ውሕብቶታትን ናይ ሕክምና ሰበሞያተኛታት እዮም።

ፈጠራ/MYTH: ናይ ክልተ ሰሙናት ካብ ገዛ ዘይምውጻእ ቐይዲ ንናይ ለበደ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ ጠጠው የብል

እቲ ሓቒ:  ናይ ክልተ ወይኻዓ ሰለስተ ሰሙናት ቐይዲታት ክልኣል ምግባር ከምኡ’ውን ናብ መደባዊ ኣነባብሮ ክምለሱ ምግባይ ንለበደ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ ምስርጫው ጠጠው ኣየብሎን እዩ።

ምስ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ ዘለዉ ሰባት መብዛሕትኦም ውሑድ ናይ ሕማም ምልክት ወይኻዓ ምንም ዓይነት ምልክት ኣየርእዩን እዮም። ንክልተ ሰሙናት ጥራይ ቐይዲታት ዘምጽኦ ጸገም፤ ናይ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ እንዳሃለዎም ምልክት ዘየርእዩ ሰባት እሞ ድሕሪ እቲ ቐይዲ ምልኣል ሰባት ብዘይምፍላጥ ቫይረስ ምስዘለዎ ሰብ ክቓልዑ ይኽእሉ።  

ንናይ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ መጠን ንምድኻም ዝሕግዝ ብጣዕሚ ጽቡቕ ዝኾነ መገዲ፤ ኢድኻ ምትሕጻብን ናይ መተንፈሲታት ጽሬት/ሓይጅን፤ ናይ ኣካል ርሕቐቲ ምህላው፤ እንተተጸሊኡኻ መርመራ ምግባርን ኣብ ገዛ ምጽናሕ ከምኡ’ውን ብናይ ማሕበረሰብ መተሓላለፊ ቦታ ናይ ኣካል ርሕቐቲ ምህላውን ብርሕቐቲ ምህላው ዘይኻኣለሉ ቦታ ናይ ኣፍን ኣፍንጫን መሸፈኒ ማስኬራ ምግባር እዩ።

ኣብ ኣውስትራሊያን እቲ ለበደ ቫይረስ ዚኻየደሉ ቦታ ናትና ሓለዋ ጥዕና ኤክስፐርቲታት ብዘይምቑራፅ ንብዙሓት ሓዳዲሽ ጕዳያት ከምዝቖጻጸሩ እዮም። ብድሕሪኡ’ድማ ዝኾነ ሓዱሽ ደንቢ ወይኻዓ ቐይዲ ክወጽእ ኣድላይ እንተኾይኑ በቲ ዝተረኽበ መረዳእታ መሰረት ምኽሪታት የዳልው እዮም። ነንሕድሕድኡ ሰብ ዕዋናዊ ዝኾኑ ቐይዲታት ክፈልጥ ከምዘለዎ ኣብ ድረገጺ www.australia.gov.au ኣቲኻ ምርኣይ።

ፈጠራ/MYTH: ነንሕድሕዲኡ ሰብ መርመራ እንተጌሩ ለበደ ኮሮና ቫይረስ ጠጠው ይብል

እቲ ሓቒ:  መርመራ ብምግባር ናይቲ ቫይረስ ምስርጫው ጠጠው ኣይብልን።

ንለበደ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ ምክልኻልን ምቑጽጻርን መሰረታዊ ካብዝኾኑ ጠቓሚ ነገራት ሓዲኡ ነቲ መርመራ ከይዲ ኣሰራርሓ ብእዋኑ ምግባርን ትኽኽለኛ ብዝኾነ መርመራ ክጻረይ ምግባር እዩ። በቲ መርመራ ምጽራይ ነቲ ቫይረስ ዝመሓላለፈሉ ብትኽኽል ንምግላጽ፤ ነቲ ሕማም ክተፍልጥን ንምቑጽጻር ተመያይጥኻ ግቡእ ዝኾነ ለበደ ቫይረስ ክቕንስ ብምግባይ ቐንዲ ሚና ይጻወት እዩ።

ይኹን እምበር ብመርመራ ናይ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ እንተሃልዩካ ጸገም የብልካን ወይኻዓ ንካልኦት ሰባት ጸገም ኣይፈጥርን ማለት ኣይኾነን። ብናይ SARS-CoV-2 (ንኮቪድ/COVID-19 ምክንያት ዝኾነ ቫይረስ) ድሕሪ ምቕላዕ መርመራ ብምግባር ናይ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ ከይርኣይ ይኽእል፤ የግዳስ ቅድሚ መርመራ ናይ ሕማም ምልክት ይፈጥር እዩ። እሞ ነዚ እዩ ጽቡቕ ጽሬት/ሓይጅን ምክያድ፤ ናይ ኣካል ርሕቐቲ ምህላውን እንተተጸ ኡኻ ኣብ ገዛ ምጽናሕ ጠቓሚ ዝኾኖ። እዞም ስጕምቲታ ምስ መርመራ ምግባር ብሓባር ንለበደ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስን ንኻልእ ተመሓላላፊ ሕማም ምስርጫው ንምክልኻል ከምዝሕግዝ እሞ ኣብ ኣውስትራሊያ ሓለዋ ጥዕና ኣሰራርሓ ንዘሎ ሕቶታት ከምዝቕንሶ እዩ።   

ንቁፅሪ እንዳወሰኸ ብዘሎ ጕዳይን ለበደ ፍሰት ኣብቲ ክልል ውሽጢ ብዝድለይ ኣሞንጎ ለበደ ቫይረስ ምቑጽጻርን ቐጻላይ ዝኾነ ላቦራቶርይን ናይ መርመራ ቦታ ኣቕሚ ብትኽኽል ሚዛናዊ ጥንቓቐ ብዝተመልኦ ነቲ መርመራ ንምግባር ኣብ ዝተኣቐዶ ናይ ሕዝባዊ ሓለዋ ጥዕና ምቁጽጻር ኣወንታዊ ዝኾነ ውጽኢት ኣርእዩ እዩ።  

ኣውስትራሊያውያን ብገፊሕ መርመራ ምግባር ዘርእዮ፤ ዋላ እዃዕ ነቲ ሕማም ምልክት (ዘይርኣይ ቫይረስ ተሸኻማይ) ከምዘየለ ብምዃኑ ብጣዕሚ ተስፋ ዘቑርፅ እዩ። እዚ ናይ መርመራ ሜላ ብተመሓላላፊ ሕማም ምልክእ ወይኻዓ ዋጋ ብዘየኽፍል ንናይ ተመሓላላፊ ሕማም ንምፍላይ ብዝግበር ኣቐራርባ ከይዲ ይኸውን። ኣብ ተወሰኑ ኣብ ሕማም ምቑጽጻርን ናይ ምንባር ጕዳይ እቲ ምልክት ንዘይርኣይ ተግባራዊ መርመራ ብናይ ኣውስትራሊያ መንግሥቲ ተቐባልነት ኣለዎ። በዞም ትሕዝቶ ውሽጢ ዚኻተት ይቀበለዋል። በነዝህ ይዘት ላይ የሚካተናይ ንለበደ ቫይረስ ምድላው፤ ብተመሓላላፊ ሕማም ዓቢይ ጸገም ንዘለዎም ሕዝብታት ነቲ ጸገም ዘለዎ ከባቢ ንምቕናስ፤ ብሕማቕ ናይ ቫረስ ምቕላዕ ንዘለዉ ሰባትን ብሕማቕ ዝመሓላለፍ ሕማም ኵነታ ንዘለዉን እቲ ለበደ እንተመጺኡ ሰባት ብቐሊሉ ብሕማም ክቓልዑ ይኽእሉ።

ናይ መርመራ ኣሰራርሓ፤ ማለት ብመርመራ ተጌሩ ምልክት ንዘርኣዩ ሰባት ኣብ ሥራሕ ቦታ ንናይ መጻረይ ፕሮግራማት፤ ኣድላይ እንተኾይኑ ምስ ሕዝባዊ ሓለዋ ጥዕና ሰበሥልጣናትን ላቦራቶሪ ዳሬክተራት ኾይንካ ንመማኽርቲ ምጥንካር ንዘኻተተ ቐጻላይ ንክኸውን ናይ ኣውስትራሊያ መንግሥቲ ብዘይምቑራፅ ይሕብር እዩ። እዚ’ውን ብጣዕሚ ትኽኽለኛን ጽቡቕ ዝኾነ ኣቐራርባ ኣብቶም ተቆፀርቲ ክነብር ንምርግጋፅ እዩ። በቲ መርመራ ምልክት ብዘይርኣይ ዝተሰራጨወ ቫይረስ ብናይ ኣውስትራሊያ መንግሥቲ ሓለፍቲ ንዝበለጸ መረዳእታ በጃኹም ኣብ ድረገጺ Department of Health website ኣቲኻ ምርኣይ።

ፈጠራ/MYTH: ንመርመራ ዝተዳለዉ ኣቕሑት ትኽኽለኛ ኣይኾኑን

እቲ ሓቒ:  ኣውስትራሊያ ውሽጢ ናይ ኮቪድ/COVID-19 መርመራታት ብጣዕሚ ትኽኽለኛ ከምዝኾኑ እዮም። ኣብ ኣውስትራሊያ ውሽጢ እቶም ናይ መርመራ ሜላታት ነቲ ቅድመ ኵነታ ኹሉ ዘማልኡ ንምዃኖም ዝተረጋገጹ እዮም። ብተራፒቲክ ጉድስ አድሚኒስትሬሽን (TGA) ምምሕዳር ኣቢሉ ዝተዳለወ ምቑጽጻር ቐጻላይ ከምዝኸውን እሞ ብናይ ጽሬት ዘለዎ ኢንሹራንስ ውሕስና ፕሮግራማት ተሳታፊ ምዃን ግደታ ከምዝኾነን ብፍላይ ናይ SARS-CoV-2 (ንኮቪድ/COVID-19 ምክንያት ዝኸውን ቫይረስ ) ክፍጠር ጌሩ እዩ።

ኣውስትራሊያ ውሽጢ ብዝተፈላለየ ክዕለት ብዘለዎ መርበብ (PCR) ናይ ላቦራቶሪ መርመራ ውጽኢት መሰረት ዝገበረ ወርቃዊ ዝኾነ ስጕምቲ ተጠቒሙ ኣብ ሰብነትካ ውሽጢ ንዘሎ ዘይጥዕይ ሕማም SARS-CoV-2 ተመሓላላፊ ሕማም ንምጽራይ ከምኡ’ውን ነቲ መርመራ ንምክያድ ካብ መተንፈሲ ናሙና ምውሳድ የድሊ እዩ። እቶም ናይ PCR መርመራታት ብጣዕሚ ስሚዒት ዝትንክፉን ውሑድ ንናይ ጀነቲክ/ዘርኢ ክፍል ብምር ኣይ ብፍላይ ድማ ን SARS-CoV-2 መርመራ ብመተንፈሲ ውሽጢ ናሙና ይውሰድ።

ኣብ ኣውስትራሊያ ሓዱሽ ንዝኾነ መርመራ ጽሬትን ተኣማኒነትን ዘለዎ ውጽኢት ክኸውንን ሕጋውነት ንክነብሮ ንምርግጋፅ ብናይ TGA ኣቢሉ ብጣዕሚ ጥንቓቐ ዝተመልኦ ገምጋም ንክግበር ይድለይ እዩ። ብናይ ኣውስትራሊያ መዝገባ ናይ ተራፒቲክ ጉድስ አድሚኒስትሬሽን (TGA) ዝተኻተተ ክሳዕ ሎሚ ንዘሎ መረዳእታ ኣብ (TGA) ድረገጺ: www.tga.gov.au/covid-19-test-kits-included-artg-legal-supply-australia ኣቲኻ ምርኣይ።

ፈጠራ/MYTH: ኮሮና ቫይረስ መዕሸዊ መታለሊ እዩ

እቲ ሓቒ: ኮቪድ/COVID-19 ብናይ ኮሮናቫ ይረስ (SARS-CoV-2) ዝፍጠር ከምዝኾነ፤ እዚ’ውን ናይ ኣበይቲ ቫይረስ ስድራቤት ኣካል ከምዝኾነን ብክልቲኦም ኣብ ሰባትን እንስሳትን ናይ መተንፈሲ ሕማም ክፈጥር ዚኽእል እዩ። እዞም ተመሓላላፊ ሕማማት ካብ ልሙድ ዝኾኑ ጕንፋዕ ክሳዕ ብጣዕሚ ከቢድ ሕማም ክሳብ ብዝፈጥር ክፈላለይ ይኽእል። ለበደ ኮቪድ/ COVID-19 ቫይረስ ኣሞንጎ ሰባት ዝሰራጨው በቲ ቫይረስ ዘለዎ ሰብ ዝወጽእ ነጠብጣብ ብምትንካፍ ይኸውን።

ኣብ ኣውስትራሊያ ውሽጢ ብናይ ፐተር ዶሀርትይ ትካል/ Peter Doherty Institute ንተመሓላላፊ ሕማምን ብናይ ሕማም ምቑቛም ኣቕሚ ብዘሎ ናይ ቪክቶሪያ ተመሓላላፊ ሕማም መልኣኺ ላቦራቶሪ (VIDRL) ካብ ወጻእ ቻይና ንናይ SARS-CoV-2 መለለዩ መርመራ መግበሪ እዚ ናይ ቐዳማይ ላቦራቶሪ ኔሩ። VIDRL ንዝተወሸበ ቫይረስ ምስ ካልኦት ናይ ኣውስትራሊያ ላቦራቶሪታት፤ ምስ ከዓለምለኸ ሓለዋ ጥዕና ድርጅትን ምስ ካልኦት ሃገራት ብሓባር ብምጥቓም ንኮቪድ/ COVID-19 ቫይረስ መርመራታት መምሕያሽ፤ ምርግጋፅን ናይ መርመራ ውጽኢት ንምርካብ ዘኽእል እዩ።

ንናይ SARS-CoV-2 ቫይረስ ንምፍላይን ክፍለጥ ንምግባር ብናይ ሕዝባዊን ግላዊ ናይ ሕማም ላቦራቶሪታት ብዘለዉ ትኽኽለኛ ኣቕሚ ክ ዕለት ብዘለዎም ተቐባልነት ብዝረኸቡ ኤክስፐርቲታት መርበብ ኣሰራርሓ ኣቢሉ ደገፍ ብምርካብ ኣውስትራሊያ ዕድለኛ እያ። ናይዞም ላቦራቶሪታት ክዕለት ኣቕሚ ነቲ ዝግበር መርመራ ኣቕሚ መጠን ብምምዝዛን ነዙይ ለበደ ቫይረስ መጠን ኣብ ኣውስትራሊያ ከይፍጠር ነቲ ቫይረስ ምስርጫው መጠን ንምቕናስን ጠጠው ንክብል ምውጋድ እዩ። ምስ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ ዘለውን በቲ ሕማም ስለዝሞቱ ቁፅሪ ሰባት መረዳእታ ኣብ ኣውስትራሊያን ኣብ ሙሉእ ዓለምለኸ ተኣኺቡ እዩ። በብመዓልቱ ጽሁፋዊ ጥረ መረዳእታ ዝዳለው ኣብ Australian Department of Health ይኸውን።

ፈጠራ/MYTH: ናይ ኣፍን ኣፍንጫ መሸፈኒ ማስኬራታት ጽቡቕ ከምዘይኾነን ወይኻዓ ድሕንነት የብሎምን።

እቲ ሓቒ:  ነቶም ማስኬራታት ምስ ካልኦት መጠንቐቕታ ክትጥቐም እንከሎ፤ ከም ጽቡቕ ጽሬት/ሃይጂን፤ ናይ ኣካል ርሕቐቲ ምህላውን ድሓን እንተዘይኾይንካ ኣብ ገዛ ምጽናሕን መርመራ ምግባር ነቲ ለበደ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ ከይሰራጨው ይሕግዝ እዩ።

ከም መብዛሕትኡ ናይ መተንፈሲ ቫይረሳት፤ ናይ SARS-CoV-2 (ንኮቪድ/COVID-19 ምክንያት ዝኾነ ቫይረስ) እቲ ቫይረስ ብመብዛሕትኡ ዝሰራጨው ቫይረስ ብዘለዎ ሰብ ነጠብጣብ ኣቢሉ ከምዝኾነ፤ እዚ’ውን በቲ ቫይረስ ዝተበኸለ ሰብ ክዛረብ፤ ክስዕል ወይኻዓ ክሕንጡሽ እንከሎ እቲ ቫይረስ ይሰራጨው እዩ። ከምኡ’ውን በቲ ዝተበኸለ ስፍራ ኣቢሉ እቲ ምስራጨው ክኻየድ ይኽእል እዩ። ናይ ምትንፋስ ቫይረስ ብኽለት ብዘለዎ ሰብ፤ እዚ’ውን ናይ ኮቪድ/ COVID-19 ሕማም ምልክት ንዘለዎ ወይኻዓ ንዘይብሉ ዘኻተተ እሞ ንካልኦት ካብ ቫይረስ ንምክልኻል ነቲ ብመተንፈሲ ዝተበኸለ ዝወጽእ ነጠብጣብ ስርጭት ክቕንስ ምግባር እዩ። ናይ ጥዕናን ምክንኻን መዳለዊ ሰራሕተኛታት ንኮቪድ/ COVID-19 ዘኻተተ፤ ምስ መተንፈሲ ብክለት ዘሎ ሰብ ብኣካል ርሕቐቲ ምክልኻል እንተዘይኺእልካ ነቲ ኣፍን ኣፍንጫን መሸፈኒ ማስኬራ ምጥቓም እዩ።

ንናይ ኮቪድ/ኮቪድን/ COVID-19 ቫይረስ ምስርጫው ንምድኻም ማስኬራ ምግባር ዘሎ ሓደ ስጕምቲ ጥራይ ከምዝኾነን ነዚ ካልእ ጥንቓቐ ክትኽኦ ኣይኽእልን እዩ። ጽቡቕ ናይ ኢድን መተንፈሲ ጽሬት/ሓይጅን፤ ናይ ኣካል ርሕቐቲ ብቐጻላይ ምህላውን ድሓን እንተዘይኾይንካ ኣብ ገዛ ምጽናሕን መርመራ ምግባር ኣድላይ እዩ።

ናይ ገጺ መሸፈኛ ማስኬራ ብምግባር ድሕንነት ከምዘይብሉ ወይኻዓ ናይ ሕጽረት ኦክስጅን ኣየር ከምዘምጽእ ዘርእይ ማስረጃ የለን። ናይ ሓለዋ ጥዕና መዳለውቲ ብዘይምንም ጸገም ንብዙሕ ዓመታት ተጠቒሞም እዮም።

 

ብናይ ኣውስትራሊያ መንግሥቲ ንኮቪድ// COVID-19 ቫይረስ ምላሽ ስለዘሎ ቐንዲ መምሕያሽ ንምፍላጥ መረዳእታ በዚ ድረገጺ ኣቢሉ ብተደጋጋማይ ይዳለው እዩ።

ከምኡ’ውን SBS ብዛዕባ ኮቪድ/COVID-19 ዝተፈላለዩ መረዳእታ ብናትኻ ቛንቛ ከምዘለዎ እዩ። ብተወሳኺ’ድማ ንናይ መንግሥት መረዳእታት ንምትርጓም ናይ ሞባይል ስልኪ ኣፕስ/apps ከምኡ’ድማ ብራውዘር ኤክስተንሽን/ browser extensions ክትጥቐም ትኽእል። ንናትኻ ድሌት ዘማልእ ብኸመይ ንሓዲኡ ከምትደሊ።

ተወሳኺ መረዳእታ ብእንግሊዝኛ ንምኽፋት ኣብ ድረገጽ፡ www.australia.gov.au ኣቲኻ ምርኣይ።