Mga maling impormasyon at katotohanan tungkol sa Coronavirus (COVID-19)

Maling impormasyon tungkol sa bakuna laban sa COVID-19

MALING IMPORMASYON: Mapanganib ang mga bakuna laban sa COVID-19 at nagkaroon na ng mga malubha at masamang epekto sa mga nabakunahan sa ibang bansa

TOTOO: Ang Therapeutic Goods Administration ang nag-aapruba ng mga bakuna para gamitin sa Australya.  Lahat ng mga bakuna ay lubusang sinusuri bago maaprubahan ang mga ito para magamit sa Auistralya.  Kabilang dito ang maingat na pagsusuri ng mga datos sa mga klinikal na pagsubok, mga sangkap, kimika, pagmanupaktura at iba pang mga elemento.  Ang impormasyo tungkol sa mga bakuna laban sa COVID-19 ay makikita sa website ng TGA sa https://www.tga.gov.au/covid-19-vaccines

Dagdag pa sa pagtasa ng bawat batch ng mga bakuna laban sa COVID-19, sinusubaybayan ng Therapeutic Goods Administration ang mga bakuna para sa kaligtasan matapos silang maisuplay sa Australya.  Ang Pamahalaang Australya ay nagmomonitor ding mabuti ng mga programa ng imyunisasyon sa ibang bansa, kabilang ang UK, Alemanya, at Norway.  Magkakasama, ang impormasyon ay tutulong tiyakin na ang mga Australyano ay makakakuha ng isang ligtas at epektibong bakuna laban sa COVID-19.

Kung ikaw ay daranas ng side effect mula sa bakuna, humingi ka ng tulong mula sa isang propesyonal ng kalusugan at i-report ito sa TGA (1300 134 237).

MALING IMPORMASYON: Maraming tao ang mamamatay dahil sa mga negatibong side effect kaysa sa mismong COVID-19.

TOTOO:  Ang anumang bakuna ay magdudulot ng ilang mga banayad lang na side effect.  Ang pangunahing mga side effect mula sa mga bakuna ay kaunting pananakit, pamumula o pamamaga sa bandang nainiksyunan, sakit ng ulo o bahagyang lagnat at pagkapagod.  Karamihan ng mga ito ay mapapamahalaan gamit ang ilang banayad na pampaginhawa ng sakit at hindi kailangang maging sanhi ng pagkabahala.

Ang Therapeutic Goods Administration – ang tagapangasiwa ng mga gamot sa Australya –ay hindi mag-aapruba ng isang bakuna na hindi ligtas at di-epektibo. Isa sa mga bagay na kanilang tinitingnang mabuti ay ang malulubhang mga side effect.

Ang Australya ay may isa sa mga pinakamagaling sa mundo na proseso ng pag-apruba, at ang anumang gamot na magiging sanhi ng malubhang negatibong mga side effect ay hindi maaaprubahan sa bansang ito.  Ang gawain ng TGA ay hindi tumitigil sa pag-apruba.  Tinitingnan din nilang mabuti ang mga datos na nanggagaling sa ibang bansa at ang paggamit dito ng bakuna.  Wala silang iniiwan sa tsansa.

Kung ikaw ay daranas ng side effect mula sa isang bakuna, humingi ng tulong mula sa propesyonal ng kalusugan at i-report ito sa TGA (1300 134 237).

MALING IMPORMASYON: Ginagamit ng Pamahalaan ang pag-rollout ng bakuna bilang panakip sa pagkolekta/pagbabago ng iyong DNA.

TOTOO:  Ang mga bakuna ay iniiniksyon sa loob ng iyong katawan, at ang mga ito ay hindi nag-aalis ng anumang bagay mula sa iyong katawan, at hindi binabago ng mga ito ang iyong DNA.  Ang ilan sa bagong mga bakuna laban sa COVID-19 ay gumagamit ng piraso ng Messenger RNA (mRNA) upang turuan ang iyong katawan na gumawa ng naturalesang pagtugon  laban sa COVID-19.  Ang mRNA ay hindi gumagawa ng anumang bagay sa iyong DNA.

MALING IMPORMASYON: Ang virus ay napakabilis na nagbabago na hindi tuloy gagana kailanman ang bakuna.

TOTOO:  Lahat ng mga virus ay nagbabago.  Ito ay normal na bahagi ng kanilang likas na ebolusyon, at ang COVID-19 ay hindi kakaiba.  Batay sa ebidensya, ang mga bakuna laban sa COVID-19 ay mananatiling mabisa laban sa bagong mga anyo (variants).

Maaaring mangahulugan ito na ang mga tao ay mangangailangan ng booster na iniksyon, o mangangailangang mabakunahang muli – gaya ng para sa trangkaso.  Ang mga bakuna na aprubado kasalukuyan para gamitin sa Australya ay nagpakita na ang mga ito ay lubos na mabisa sa paghadlang ng malubhang karamdamang dulot ng COVID-19.

MALING IMPORMASYON: Ang mga tao na nagkasakit na ng COVID-19 at gumaling ay hindi kailangang mabakunahan.

TOTOO:  Ang proteksyong nakukuha ng isang tao dulot ng pagkakasakit ng COVID-19 ay nagkakaiba-iba sa bawat tao.  Dahil ang virus na ito ay bago, hindi natin alam kung hanggang kailan tatagal ang anumang likas na kaligtasan sa sakit.  Kung ikaw ay nagkasakit na ng COVID-19, dapat ka pa ring magpabakuna laban sa COVID-19 kapag magagawa mo ito.

MALING IMPORMASYON: Ang bakuna laban sa COVID-19 ay may taglay na software/mga microchip na ginagamit sa pagmamanman.

TOTOO:  Wala ni isa sa mga bakuna laban sa COVID-19 ang nagtataglay ng software o mga microchip.

Iba pang maling impormasyon tungkol sa COVID-19

MALING IMPORMASYON: Ang mga bata ay 'napakagaling na tagapagkalat' ng COVID-19

TOTOO: Bagama't ang maliliit na mga bata ay kilala bilang 'napakagaling na tagapagkalat' ng mga mikrobyo at mga karaniwang nakakahawang organismo, katulad ng para sa trangkaso, ang kasalukuyang ebidensya para sa COVID-19 ay nagpapahiwatig na hindi karaniwan ang pagkahawahan ng bata-sa-bata. Dagdag pa, walang mga datos saanman sa mundo na nagpapakita ng nangyaring malaking pagkalat ng virus na ito sa mga maliliit na bata.  Bagama't posible ito, ang ebidensya ay kasalukuyang nagpapahiwatig na ang mga bata ay hindi napakagaling na tagapagkalat ng virus na sanhi ng COVID-19.

MALING IMPORMASYON: Hindi makakuha ang Australya ng sapat na mga kagamitan at suplay na medikal (mga ventilator, mask, kit para sa pagsusuri)

TOTOO: Naging napakamatagumpay ng Australya sa pagpapababa ng bilang mga kaso, na nangahulugang naiwasan natin ang pagdagdag ng pabigat sa ating mga ospital.

Marami tayong makukuhang personal na kagamitang pamprotekta sa Australya, na may marami pang niyayari sa Australya at idinedeliber sa Australya sa lahat ng oras. Halimbawa, nananatiling lubos na maraming stock ang National Medical Stockpile at umorder pa ng mahigit sa kalahating bilyong mga mask para ideliber sa iba't ibang panahon hanggang sa 2021.

Ang mga komite na nagpapayo sa Pamahalaang Australya, kabilang ang Communicable Diseases Network Australia at ang Public Health Laboratory Network, ay madalas nagpupulong upang tasahing muli ang gabay tungkol sa mga kahingian sa pagsusuri ng COVID-19, upang tiyakin na ang mahalagang pagsusuri ay isasagawa upang suportahan ang tugon ng ating pampublikong kalusugan sa pandemyang COVID-19.

MALING IMPORMASYON: Hindi makakayanan ng mga ospital sa Australya ang dumaraming pangangailangan dahil sa COVID-19

TOTOO: Naging napakamatagumpay ng Australya sa pagpapababa ng bilang ng mga kaso, na nangahulugang naiwasan natin ang pagdagdag ng pabigat sa ating mga ospital. Ang Australya ay mayroong tampok sa mundong sistema ng kalusugan na nasa lugar upang matugunan ang karagdagang pangangailangan sa panahon ng pandemyang COVID-19 kung kakailanganin. Kabilang dito ang kapasidad para sa karagdagang mga kama sa ospital, kagamitang-medikal, mga suplay, at mga kawaning-medikal sa pamamagitan ng pakikipagsamahan ng Pamahalaang Australya, mga pamahalaang estado at teritoryo, at ang pribadong sektor ng kalusugan.

MALING IMPORMASYON: Ang dalawang linggong lockdown ay pipigil sa pagkalat ng COVID-19

TOTOO: Ang paglalapat ng mga paghihigpit para sa dalawa o tatlong linggo at pagkatapos ay pagtatanggal ng mga ito at pagbalik sa ating normal na pamumuhay ay hindi pipigil sa pagkalat ng COVID-19.

Ang karamihan ng mga tao na may COVID-19 ay may bahagya lamang o walang mga sintomas. Ang panganib ng dalawang linggo lamang na lockdown ay ang mga tao na walang mga sintomas (asymptomatic) ng COVID-19 ay maaaring di-alam na maglantad ng ibang tao sa virus kapag ang lahat ay bubuksan matapos ang lockdown.

Ang pinakamabuting paraan upang tulungang bagalan ang pagkalat ng COVID-19 ay ang pag-uugali ng tamang kalinisan ng kamay at respiratoryo, pananatili ng pisikal na pagdistansya, pananatili sa bahay at pagpapasuri kung masama ang iyong pakiramdam, at pagsusuot ng mask kung ikaw ay nasa isang lugar na may pagkahawahan sa komunidad at hindi maaaring magpanatili ng pisikal na pagdistansya.

Patuloy na susubaybayan ng ating mga dalubhasa sa kalusugan ang bilang ng mga bagong kaso araw-araw sa Australya at kung saan nangyayari ang pagkahawahan. Pagkatapos, gagawa sila ng mga rekomendasyon batay sa ebidensya tungkol sa anumang mga bagong patakaran o paghihigpit na kailangang isabatas. Dapat manatiling nasapanahon ang lahat tungkol sa kasalukuyang mga paghihigpit sa pamamagitan ng pagbisita sa www.australia.gov.au.

MALING IMPORMASYON: Ang pagsusuri sa lahat ay pipigil sa pagkalat ng coronavirus

TOTOO: Hindi pipigilan ng pagsusuri ang pagkalat ng virus.

Isa sa mga batayang pundasyon sa paghadlang at pagkontrol ng COVID-19 ay ang pagsusuring dayagnostiko na nasa tamang oras, nasusukat at wastung-wasto. Ang pagsusuring dayagnostiko ay gumaganap ng mahalagang papel sa paglalarawan ng epidemyolohiya ng sakit, pagbibigay-kaalaman sa pamamahala ng mga kaso at kontak, at sa huli, sa pagbabawas ng pagkahawahan sa virus.

Gayunpaman, ang negatibong pagsusuri sa COVID-19 ay hindi nangangahulugan na wala ka na sa panganib, o hindi ka na panganib sa ibang tao. Maaaring mag-negatibo ang iyong pagsusuri sa COVID-19 matapos kang malantad sa SARS-CoV-2 (ang virus na sanhi ng COVID-19) ngunit bago ka magkaroon ng mga sintomas. Ito ang dahilan kung bakit mahalaga ang pag-uugali ng tamang kalinisan at pisikal na pagdistansya, at pananatili sa bahay kapag masama ang pakiramdam. Ang mga aksyon na ito, kasama ang tinarget na pagsusuri, ay tumutulong upang hadlangan ang pagkalat ng COVID-19 at iba pang mga nakakahawang sakit, na nagbabawas sa mga pangangailangan sa sistema ng kalusugan sa Australya.

Kinakailangan sa matagumpay na pamamahala ng pampublikong kalusugan sa dumaraming bilang ng mga kaso at paglitaw ng virus sa isang rehiyon, na ang pagsusuri ay maingat na itutok upang makuha ang tamang balanse sa pagpapanatili ng kontrol sa epidemya at pagprotekta sa likas-kakayahan ng kapasidad ng mga laboratoryo at lugar ng pagsusuri.

Ang malawakang pagsusuri ng mga Australyanong hindi nagpapakita ng mga sintomas (asymptomatic) ay lubos na hindi hinihikayat. Ang istratehiya ng pagsusuring ito ay hindi tamang pamamaraan na pang-epidemyolohikal, o isang hindi epektibong gastusin upang alamin ang pagkahawahan ng sakit. Kinikilala ng Pamahalaang Australya na maaaring may papel para sa pagsusuri ng mga asymptomatic na tao sa partikular na mga konteksto para sa layuning pagkontrol at pagsubaybay ng sakit. Kabilang sa mga kontekstong ito ang mga kapaligiran ng paglitaw, ang populasyon na may mas mataas na panganib ng pagkahawahan hanggang sa mga lugar na may kakaunting mga kaso, ang populasyon na may mas mataas na panganib ng pagkalantad, at ang mga tao na nasa mga kapaligirang may mataas na panganib ng pagkahawahan na mahihina rin laban sa malubhang sakit kung magkakaroon sila ng impeksyon.

Ang Pamahalaang Australya ay patuloy na nagrerekomenda na ang mga istratehiya sa pagsusuri, kabilang ang mga programa ng pag-iskrin sa mga lugar ng trabaho para sa mga tao na asymptomatic, ay bubuuin sa pakikipagkonsulta sa mga nauugnay na mga awtoridad ng pampublikong kalusugan at mga direktor ng mga laboratoryo. Ito ay upang tiyakin na gagamitin ang pinakaangkop at pinaka-epektibong mga pamamaraan. Para sa karagdagang impormasyon tungkol sa katayuan ng Pamahalaang Australya tungkol sa malawakang pagsusuri ng asymptomatic na mga tao, mangyaring tingnan ang website ng Kagawaran ng Kalusugan.

MALING IMPORMASYON: Ang mga kit sa pagsusuri ay hindi tumpak

TOTOO: Sa Australya, ang mga pagsusuri sa COVID-19 ay tumpak na tumpak. Lahat ng mga paraan ng pagsusuri na ginagamit sa Australya ay lubos na pinagtibay. Ang mga ito ay patuloy na minomonitor ng Therapeutic Goods Administration (TGA) at sa pamamagitan ng sapilitang paglahok sa mga programa sa kalidad ng katiyakan na tanging binuo para sa SARS-CoV-2 (ang virus na sanhi ng COVID-19).

Sa Australya, ang batay sa laboratoryo na polymerase chain reaction testing (PCR) ay ang pinakamagaling na pamantayan ng pagsusuri na ginagamit upang madayagnos ang impeksyon ng malubhang SARS-CoV-2 sa iyong katawan, at nangangailangan ng pagkolekta ng respiratoryong sampol upang isagawa ang pagsusuri. Ang mga pagsusuring PCR ay napakasensitibo at natutuklasan ang pinakamaliit na henetikong (genetic) mga piraso na partikular sa SARS-CoV-2 sa isang respiratoryong sampol.

Anumang panibagong teknolohiya ng pagsusuri sa Australya ay nangangailangan ng napakaingat na pagtasa ng TGA upang tiyakin ang kalidad at kasiguruhan ng mga resulta at legal na pagsuplay nito. Para sa nasapanahong impormasyon kung aling mga pagsusuri sa COVID-19 ang kabilang sa Australian Register of Therapeutic Goods, mangyaring bisitahin ang website sa: www.tga.gov.au/covid-19-test-kits-included-artg-legal-supply-australia.

MALING IMPORMASYON: Ang coronavirus ay isang panlilinlang

TOTOO: Ang COVID-19 ay sanhi ng isang coronavirus (SARS-CoV-2), na bahagi ng isang malaking pamilya ng mga virus na maaaring humantong sa mga pang-respiratoryong impeksyon sa mga tao at hayop. Ang mga impeksyong ito ay maaaring magmula sa karaniwang sipon hanggang sa mas malubhang karamdaman. Naikakalat ang COVID-19 sa mga tao sa pamamagitan ng maliliit na mga patak at sa pamamagitan ng mga ibabaw ng mga bagay na may kontaminasyon.

Sa Australya, ang Victorian Infectious Diseases Reference Laboratory (VIDRAL) sa Peter Doherty Institute for Infection and Immunity, ang unang laboratoryo sa labas ng China na nakapagbukod ng SARS-CoV-2. Ibinahagi ng VIDRL ang naibukod na virus sa iba pang mga laboratoryo sa Australya, sa World Health Organization, at sa iba pang mga bansa, upang makabuo, mapagtibay at mapatunayan ang mga pagsusuring dayagnostiko para sa COVID-19.

Mapalad ang Australya na sinusuportahan ito ng isang dalubhasang network ng mga pampubliko at pribadong laboratoryong pathology na may kakayahan at angkop na akreditasyon upang tumuklas at magkumpirma ng SARS-CoV-2. Ang kakayahan ng mga laboratoryong ito upang itaas ang kapasidad sa pagsusuri ay naging mahalaga sa tagumpay ng Australya na mabawasan ang sakit at maiwasan ang nakapipinsalang dami ng impeksyon na nakikita sa ibang mga bansa. Ang impormasyon tungkol sa bilang ng mga tao na may COVID-19 at ang bilang ng mga namatay mula sa sakit ay kinokolekta sa Australia at sa buong mundo. Ang mga datos ay inilalathala araw-araw ng Kagawaran ng Kalusugan ng Australya.

MALING IMPORMASYON: Hindi mabisa at/o hindi ligtas ang mga mask.

TOTOO: Ang mga mask, kapag ginamit kasama ng iba pang mga pag-iingat gaya ng tamang kalinisan, pisikal na pagdistansya, at pananatili sa bahay at pagpapasuri kapag masama ang pakiramdam, ay tumutulong na bagalan ang pagkalat ng COVID-19.

Gaya ng karamihan sa mga virus sa respiratoryo, ang SARS-CoV-2 (ang virus na sanhi ng COVID-19) ay karaniwang ikinakalat ng mga maliliit na patak na may taglay na virus, na lumalabas kapag ang isang tao na may impeksyon ay nagsasalita, umuubo o bumabahing. Ang pagkalat ay nangyayari rin sa pamamagitan ng ibabaw ng mga bagay na may kontaminasyon. Ang mask ay maaaring gamitin ng isang tao na may impeksyon ng virus sa respiratoryo, kabilang ang COVID-19, na mayroon man o walang mga sintomas, upang protektahan ang ibang tao sa pamamagitan ng pagbabawas sa pagkalat ng mga may impeksyong maliliit na patak mula sa respiratoryo. Ang mga mask ay ginagamit ng mga manggagawa sa kalusugan at pangangalaga upang protektahan ang kanilang sarili kapag hindi sila makapagpanatili ng pisikal na pagdistansya sa isang tao na may impeksyon sa respiratoryo, kabilang ang COVID-19.

Ang pagsusuot ng mask ay isa lamang hakbang sa pagpapabagal sa pagkalat ng COVID-19 at ito ay hindi pamalit para sa iba pang mga pag-iingat. Mahalaga na ipagpatuloy ang pag-uugali ng tamang kalinisan ng kamay at respiratoryo, pisikal na pagdistansya at pananatili sa bahay at pagpapasuri kapag masama ang pakiramdam.

Walang ebidensya na ang pagsusuot ng mask ay hindi ligtas o na ito ay hahantong sa mga problema gaya ng kakulangan ng oxygen. Ang mga tagapagbigay ng pangkalusugang pangangalaga ay matagalan nang nakapagsuot ng mga mask sa loob hg maraming mga taon na hindi nagkaroon ng mga problemang ito.

 

Tingnan nang regular ang website na ito upang manatiling may-kaalaman tungkol sa mga pangunahing pagsulong sa tugon laban sa COVID-19 ng Pamahalaang Australya.

Ang SBS ay mayroon ding hanay ng impormasyon tungkol sa COVID-19 sa inyong wika. Maaari mo ring gamitin ang mga mobile phone app at mga pandagdag sa browser upang magsalin sa wika ng mga pampamahalaang impormasyon. Humanap ng isa na tutugon sa iyong mga pangangailangan.

Upang ma-access ang karagdagang impormasyon sa Ingles, bumisita sa www.australia.gov.au.